6 ay kadar evvel Paprikanın okul öğretmenlerince R ve L harflerini pek ayırt edemediğine dair uyarıldım. Çevremde yaptığım araştırmada bu sorunu anlattığım (uzman olmayan) kişiler pek şaşkın tepki verdiler. Kızım kendini çok iyi ifade edebilen, düzgün cümleler kuran, güzel kelimeler seçen bir çocuktur. Böylesi bir dil sürçmesini hiçbirimiz ciddi olarak yorumlamamış, hepimiz "büyüyünce geçer" diye düşünmüşüz.
Aylar geçti, yuva artık anaokulu oldu ve öğretmeni aynı uyarıyı daha ısrarlı bir şekilde tekrarladı. İki lisan ile yetişen kızım için Almanca - Türkçe yardımcı olabilecek bir uzman bulamayınca geçen gün KBB doktorumuz Dr. Erkan Aktan’ın tavsiyesi üzerine Nişantaşıda bulunan LALİ’ye başvurduk.
Neyle karşılaşacağını bilmeyen kızım endişeden yeri göğü inletiyordu. Bu yaşına kadar olmayan davanışlar sergilemeye başlayan Paprikayı ikna etmek mümkün değildi.
Nihayet gidebildiğimiz terapi odası aydınlık ve çok ferahdı. Hiç vakit kaybetmeden genç doktor hanım kızımla bir masaya oturup iletişim kurdu. Bir dakika evvel dehşet içinde böğüren Paprikanın bir anda böylesi olumlu ve açık yaklaşımı beni çok şaşırttı.
Oyun ile karışık yapılan testler sonucu R’lerin L’ye dönüştüğü açıkca ortaya çıktı. Dil ucunun damağa değmesi gerektiği yerde dişlerine temas ederek yanlış ses çıkıyormuş.
Görüşme sırasında bazı örnekler verildi: R ve L, K ve T, S/Ş ve Z kombinasyonları sıkça karşılaşılan sorunlarmış. Bazıları daha kolay tedavi edilebilirken, hepsine düzenli "antremanlar" yapmak gerekiyor. Bizim için verilen reçete: Dil bağımız biraz önde olduğundan yoğun çalıştırmamız gerekmekte. Yapılacak bazı tekrarlar ile (dilinin ucunu burnuna/çeneye değdirmeye çalışmak) bu bağı esnetir, ifadeyi kolaylaştırırmış.
Doktorların kullandığı dili bastıran çubuk ile ayna karşısında dilin ucunu damağa değdirme çalışmaları yapıldı… Ben sessiz gözlemciydim… bir sonraki randevumuza dek bu çalışmaları evde devam ettireceğiz.
Her sinyal de bir uzmana koşmak gerekmez belki ama içgüdülerinize güvenerek etrafta araştırmayı ihmal etmeyin. Bizim durumumuzda: eğer vakitli müdahele edilmeseydi, iki lisanda R harfleri çok farklı şekilde telafuz edildiğinden, bu hata şu anda olduğundan daha zorlu bir çalışma gerektirebilirmiş.
November 4th, 2008 at 18:07
Eşim de küçükken “r”leri söyleyemiyormuş, öğretmen anne-babasını durumu kızınızın yaşlarındayken farketmişler. Benzer tedavilerle sorun tamamen çözülmüş. Tedavilerden biri bardaktan su içmeyi yasaklayıp, kaseden içirmek. Misafirliğe gitiklerinde koşarak “teyze bir bardak su alabilir miyim” şeklinde, ev sahibinin boşluğundan paydalanarak bardaktan su içermiş zavallı. Diyeceğim, iyi ki zamanında yakalamışsınız, ve eminim düzelecektir.
November 5th, 2008 at 2:10
İtiraf etmeliyim ki verilen çalışmaların tümünü yapamıyoruz. Biri örneğin gazlı bez ile dili yakalayıp beşe kadar saymak gerektiriyor. Bunun yerine bayıla bayıla damağa çikolata sürüp, yalamaca çalışmasını defalarca tekrarlayabiliyoruz.
November 7th, 2008 at 1:23
Eşim de ağzında şekerle gezdiğini hatırlıyor
Gazlı bez konusunu denediniz mi hiç? İzin veriyor mu? Acaba tüm egzersizler ayrı bir kası mı çalıştırıyor, yoksa birini yapıp öbürünü yapmasanız da oluyor mu? Doktor bir şey söyledi mi? Bu arada aktara gidemedim daha, kahve çekirdekleri için, deneyince işe yarayp yaramadığını söylerim. Gerçi oğlumun tuvalet eğitimi henüz tam olmamakla birlikte büyük tuvaletini bezine yapmıyor, tuvalete ya da lazımlığa yapıyor. Benimki mutfak çöpü kokusu denemesi olacak.
November 9th, 2008 at 20:28
Dil egsezersizlerinde amaç dilin altında bulunan perdeyi esnetmek ve farkındalığı arttırmak. Kızım allahtan pek farkında olduğu için çabuk ilerliyor bu nedenle gazlı bez çalışmasına gerek kalmıyor. Bunun yerine dili sağa sola, üste alta uzatarak çalışıyoruz.
Mutfak çöpü konusunda gelişmeleri bekliyoruz…