Plastik deyip geçmeyin

Daha önce  Evimizdeki Zehir: BPA başlıklı yazımda belirttiğim tehlikeyi biraz daha aydınlatmak üzere vikipediden bazı bilgiler derledim:

• Polietilen (Polyethylene) (PE): Geniş bir kullanım alanı vardır.
• Polipropilen (Polypropylene) (PP): Yaygın kullanılan plastiklerdendir. Otomobil yan sanayinde, bahçe mobilyalarında vb. yerlerde kullanılır.
• Polistiren (Polystyrene) (PS): Paketleme, elektronik ve beyaz eşyaların plastik kısımları vb. kullanım alanları vardır.
• Polietilen tereftalat (Polyethylene terephthalate) (PETE): Pet şişe ismi bu malzemeden gelmektedir.
• Polyamid (Polyamide) (PA) (Nylon): Fiber, diş fırçası kılları, misina vb. kullanım alanları vardır.
• Polyester (Polyester): Tekstilde kullanımı yaygındır.
• Polivinil klorid (Polyvinyl chloride) (PVC): Boru, profil vb. imalatında kullanılır.
• Polikarbonat (Polycarbonate) (PC): CD, gözlük vb. imalatında kullanılır. Alevi iletmeme ve kendini söndürme özelliğine sahiptir.
• Akrilonitril bütadien stiren (Acrylonitrile butadiene styrene) (ABS): Elektronik aletlerin plastik aksamında yaygın olarak kullanılır.
• Poliviniliden klorid (Polyvinylidene chloride) (PVDC) (Saran): Yiyecek paketlemede kullanılır.

 

Bunlardan günlük hayatımıza giren, evlerimizde olası bazılarının biraz daha ayrıntılı açıklamaları:

Polietilen tereftalat, (PET, PETE, PETP) polyester ailesine ait termoplastik bir malzemedir. Meşrubat, yiyecek ve içecek kapları, sentetik fiber gibi kullanım alanları vardır. Isıl işlenmesine bağlı olarak, şeffaf ve yarı-kristal (opak ve beyaz) malzeme olarak mevcuttur.

En önemli kullanım avantajı, tamamen geridönüşebilir olmasıdır. PET hammadde tanımlama kodu olarak 1 ile ifade edilir.

 

HDPE, petrolden elde edilen, yüksek yoğunluklu polietilen malzemedir. İsmi İngilizce karşılığı olan “High Density Polyetylene” kelimelerinin kısaltmasından gelmektedir. 

Geniş bir kullanım alanına sahip olan HDPE, basınçlı borular, gaz dağıtım boruları, şişe, bidon, varil, beyaz eşya ve makina parçaları, yalıtkan, oyuncak, elektrik ve elektronik eşya imalatında kullanılmaktadır. Suya dayanıklı olduğundan tekne ve depo yapımında da HDPE’den yararlanılır.

 

Polivinil klorür, (genelde kısaltılmış olarak PVC diye kullanılır) oldukça geniş kullanım alanı olan bir plastik. Kimyasal endüstrisinde en değerli ürünlerden biridir. Dünyada PVC’nin % 50’den fazlası yapı sektöründe kullanılır. Bina malzemesi olarak, PVC ucuz ve kolay monte edilebilirdir. Son yıllarda, PVC geleneksel yapı malzemeleri olan ahşap, beton ve kilin birçok alanda yerini almıştır. İdeal yapı malzemesi olmasına rağmen, çevre ve insan sağlığı için PVC hakkında kaygılar vardır.

PVC’nin kullanım alanları arasında, kapı ve pencere profilleri, vinil cephe kaplaması, boru ve tesisat malzemeler, elektrik kabloları, döşeme, hobi malzemeleri sayılabilir. Esnek ve ucuz olması nedeni ile malzeme su ve atık su endüstrisinde boru hatları için çok yaygın olarak kullanılır. Son 50 yıldır sağlık sektöründe de kullanıma girmiştir.

 

LDPE, Düşük yoğunluklu polietilen (İngilizce Low-density polyethylene’in kısaltması), petrolden meydana gelen bir termoplastiktir.  Genelde oda sıcaklığında tepkisizdir. 80 °C sıcaklıklarında sürekli ve 95 °C de kısa bir süre dayanabilir. Tümüyle esnek yarısaydam ya da opak varyasyonlarla oluşur ve hemen hemen hiç kırılamayacak kadar güçlüdür.

• Tepsiler ve genel amaçlı kaplar
• Besin saklama ve laboratuar kapları
• Korozyona dirençli çalışma yüzeyleri
• Kaynak olabilen ve işlenebilen parçalarda
• Esneklik gereken parçalarda
• Yumuşak ve bükülebilen parçalarda
• Kartondan tabaka çıkarmada ve içecek kutularını alüminyumla kaplamada
• Bilgisayar parçalarında, örneğin ekran kartı ve disk sürücüsü

LDPE yaygın olarak çeşitli konteyner üretiminde, şişeleri yıkamada, boru üretiminde, bilgisayar parçaları için plastik çanta yapımında, laboratuar malzemeleri şekillendirmede kullanılır. Özellikle plastik çanta yapımında kullanılır.

 

Polipropilen, otomotiv sanayinde kullanılan parçalardan, tekstil ve yiyecek paketlemesine kadar çok geniş kullanım alanı olan termoplastik bir polimerdir. PP, yorulmaya karşı çok iyi direnç gösterir. Düşük maliyetlidir, iyi bir darbe dayanımı vardır. Sürtünme katsayısı düşük olup, çok iyi elektrik yalıtımı sağlar. Kimyasal direnci iyidir. Tüm termoplastik işleme proseslerine uygundur. Polipropilenin, erime sıcaklığı 160 santigrat derece civarındadır.

Buna karşın şu dezavantajlara sahiptir. UV ışını dayanımı azdır, yüksek termal genleşme gösterir. Boya ve kaplaması zordur. Dış hava şartlarına dayanımı azdır, yanıcı olup, klor içeren solventler ile etkileşime girer.

 

Polistiren izolasyon malzemesi olarak, ince cidarlı kaplarda, soğutma kulelerinde, boru köpük, kauçuk, çeşitli aletler, otomobil parçaları, paneller ve elektronik aletlerin plastik aksamlarında yaygın olarak kullanılır. Tek kullanımlık bardak, tabak, yoğurt kapları, ayran kaplarında sıklıkla kullanılır. Genetik ve moleküler biyolojinin en temel uygulamalarından biri olan hücre kültürlerinde kullanılan kapların yapısında bulunur.

Popularity: 8% [?]

İlgili yazılar:

1. Evimizdeki Zehir: BPA BPA – Plastik ve Gıda Saklama Kapları Neden plastik ve gıda saklama kapları bizim için zararlıdır? Plastiğin içinde ne vardır ve bu toksinler bizi nasıl etkiler? Bisphenol-A (BPA) tam olarak nedir? Beni ve ailemi nasıl etkiler? Hangi ürünlerde BPA vardır ve abartmadan neleri atmalıyım? Bu makaleyi okuyarak ve alışkanlıklarınızda basit bazı değişiklikler yaparak, aileniz için daha güvenli bir çevre yaratacaksınız. Sadece kendinizi bu konuda bilgilendirseniz bile. Ben bir doktor veya uzman değilim, yapmaya çalıştığım internetten araştırdığım bilgiyi toparlamak, jargonu tercüme etmek ve bilmeyen birisinin değerlendirebileceği hale getirmektir. Çeşitli düzeylerde BPA içeren olağan üstü çok ürün mevcut ve bunun ne kadarını…...
2. Altın Öğüt #5: Temel ihtiyaçları es geçmeyin! Çocukların bazı temel ihtiyaçları karşılanması şarttır Uyku Yemek düzeni Teşvik Sevgi & İlgi Övgü & Onay Pek çok sorunun temelinde çocuğun uykusunu yeterince alamamış olması yatar. Minik yüreğinizin ilk aylarını düşündüğünüzde, ihtiyacı olan uykuyu kendi kendine aldığını hatırlayacaksınız. İlk üç yıl uyku bir çocuk için çok önemlidir. Uyurken büyür deriz ya… nöron sistemini geliştiren büyüme hormonları faaliyete geçer. Çocuğun uykusuzluğu aşırı hızla giden bir arabada emniyet kemeri olmaksızın oturmak kadar tehlikelidir. Zihinsel gelişim normal seviyelere ulaşamaz. İlk yaşını doldurduğunda beyin doğum hacminin iki katına çıkar. Bu süreçte bebeğin 10-12 saat gece uykusuna ihtiyacı vardır. Beyinsel büyüme etapları 6-8, 10-12 ve…...
3. Yeşil Migros Yaptığım herşeyde, yarın çocuklarımız için geriye bıraktığım ayak izlerini düşünüyorum.  Kullandığım otomobilin düzenli bakımlarının yapılması, evimde yapılan temizlik için deterjanın doğru ölçeklenmesi, kullanım dışında olan elektronik aletlerin fişden çekilmesi göze çarpmayan ancak etkin bazı önlemlerdir. Bir kaç ay evvel ikea’dan aldığım iki alışveriş torbası ise bu yönde attığım yeni bir adımdı. Süpermarkete giderken bu torbaları yanımda taşıyor, kasada alışverişlerimi direkt içlerine dolduruyorum. Kasiyerin ve çevremdekilerin dikkatini çektiğimin farkındayım. 2-3 poşetin alacağı malzemeyi bir torbaya sığdırabiliyorum. Geçenlerde pazarda yaptığım bir alışverişte ise satıcı “Çevreci ablama bir de indirim yapıyorum!” diyerek borcumun küsüratını da almadı. Yükde ağır olan toplu süt, meyve suyu,…...