Son yıllarda bazı AVM’lerin meydanlarına kurulan mini sahalar gençlerimizin ilgisini uyandırdı. TV’de yapılan yarışmanın da etkisi oldu mutlaka. İstanbulda bir elin parmakları ile sayılabilecek bir kaç sahanın varlığını biliyorum ama ya uzaktalar ya da sezonluklar. Geçen kış sonunda bir yön göstergesi Metrocity AVM içerisinde buz paten sahası olduğuna dair işaret ediyordu. "Gelip, görmeliyim" diye düşündüm ama çok yakınımda olan bu AVM’ye hiç mi hiç yolum düşmedi.

Geçen Pazar akşamı saat 18′den sonra keşif amaçlı gittik. Gözlerim parladı resmen. Oldukça büyük (yarı olimpik), gayet düzenli, kafesi, kiralık ayakkabı ve dolapları, WC’si olan bir tesis varmış meğerse… Aldığım bilgiye göre yıl boyunca da açıkmışlar.

Paprika ile geçen yıl buzlara atmıştık zaten kendimizi. Yurtdışından özel olarak aldığım çift bıçaklı patenleri kendi ayakkabılarının üzerine takıp, sahaların prensesi olmuştu. Bu sefer benim gibi patenler giydiği için çok heycanlı ve mutluydu. Buz üzerinde dikkatli olması gerektiğini, düştüğü zaman canının acıyacağını çabuk hatırladı. Kısa bir süre sonra Papatyam ile aynı yaşta olan bir kız yanımıza geldi… kendisi epeyidir kayıyormuş. Hemen bize bir kaç hareketini gösterdi. Papatyam değil ama ben onu taklit edince de çok memnun oldu. Daha sık gelmemiz, ders almamız konusunda da tavsiyede bulundu.

Bize yakın bu yeni boş vakit aktivitesini bulduğuma çok memnun oldum. Önümüzdeki yıl başlayacak ilkokul öncesinde Paprikayı mümkün olan her tür hobi ve spor ile tanıştırmak istiyorum. Kendine beğeneceği bir, belki iki aktiviteyi okul sonrasında devam ettirebileceğimiz umudu ile…

"Ein Mangel an Vitamin K führt zu einer stark verlaengerten Blutgerinnungszeit."

Tercümesi:

"K vitaminin eksikliği kanın pıhtılaşma süresinin çok uzamasına neden oluyor."

Kendisi 3 yetişkin çocuk annesi, bir eğitim danışmanı, yazar ve eğitmendir. Farklı çocuk çalışmaları üzerine kurslar vermeden evvel okul öncesi ve ilköğretim  öğretmeni olarak çalışan Tassoni, aynı zamanda bir yuva zincirinde Birleşik Krallık (UK) Eğitim ve Staj Müdürü olarak görev almış.

Konferansın amacı anne babaların çocuklarının güven ve mutluluk içinde büyüme ve gelişmelerine yardımcı olacak gerekli becerilerini gözden geçirmelerini sağlamaktı.

1- Uzun vadeli düşünün!

Bir çok ebeveyn yakın geleceğe odaklanır. Çocuğunuz için önceliklerin neler olduğunu sıralamaya çalışın. Sahip olmasını istediğiniz değerler, sosyal ve akademik becerileri gibi.

2- Çocukların ebeveyn ilgisine ihtiyacı olduğunun bilincinde olun

Çocuklar ebeveynlerinden ilgiye ihtiyaç duyarlar. Bu ilgi olmaksızın uzun vadede kuvvet bularak büyüyemezler. Küçük yaşlarda çocukları ile zaman geçirmeyi ihmal eden ebeveyn, ergenlik çağlarında zorluk çekebilir. Ebeveynin gösterdiği bu ilginin hedefe yönelik değil, sevgi dolu olmalıdır.

3- Size verileni tanıyın, ona itibar edin

Tüm çocuklar birer kişiliktir ve kendilerine özgü özelliklere sahiplerdir. Her bir çocuğunuz farklı, bunu kabullenmeli ama eşit değerde sevmelisiniz. Çocuğunuzun kişiliğini düşünün, hayalinizdeki çocuğunkini değil. Başka ailelerin çocuklarına bakmaktan sakının.

4- Hata yapabileceğinizi kabullenin

Ebeveyn olmak uzun bir yolculuktur. Kendi çocukluğunuzdan etkilenerek, hata yapacağınız zamanlar olacaktır. Bazen hata yapabileceğinizi veya bir durumu yanlış yönettiğinizi kabullenin. ANCAK hatalarınızdan öğrenin

5- Asla temelleri gözardı etmeyin

Çocukların karşılanması gereken temel ihtiyaçları vardır: Uyku, Beslenme, Teşvik, Sevgi ve İlgi, Övgü ve Onaylama.

6- Çocuğunuz ile ilgili beklentiniz adil olmalı

Davranışlar çocuğun gelişim seviyesine bağlantılıdır. Çocuğunuzun yaş dönemine uygun sizden olan ihtiyacı hakkında bilgi sahibi olun. Sürekli ve adil olun. Küçük yaşta çocukların "istisna"ları anlamayacaklarını bilin.

7- Çocuklar ailenin parçası olmalı, yöneticisi değil

Bizler çocuğun ihtiyaçlarını düşünürken, onlar aileyi veya alınacak büyük kararları yönetmemeli. Küçük Sultanlar büyüdüklerinde güvensiz olabiliyorlar. Büyük kararlar alması gereken bir çocuğun çocukluğunu yaşaması çok zor.

8- Kardeşler arasında birlik kurun

Her bir çocuğunuzun ailenizde hangi özel role ve yere sahip olabileceğini düşünün. Çocuklarınızı karşılaştırmayın. Birinin "uslu" diğerinin "yaramaz" olmasına izin verin. Birinin başarısını hepiniz kutlayın. Birlikte oynadıkları veya birbirlerini destekledikleri için çocuklarınızı ödüllendirin.

9- Ebeveynlik tarzınızı duruma uydurun

Uzun ebeveynlik yolculuğunuzda durumlarınızın değişeceğini fark edeceksinizdir. Çocuklarınız büyüdükçe tarzınızın da değişmesi gerektiğini öğrenmelisiniz. Onlar büyüdükçe daha çok kararlar verebilmeli, daha çok sorumluluk alabilmeliler.

10- Her dönemin keyfini çıkartın

Çocuğunuzun her döneminin özel olduğunu kabul edin. Kimsenin "en kolay zamanları" veya "hele bir 15 olsun" diye anlatacağı efsanelere kanmayın, her bir çocuk kendine özgüdür. Çocuğunuz ergenlik çağlarına geldiğinde de eskisi kadar ona zaman ayırdığınızdan emin olun.

Bol Şans!

Katılan uluslararası konuşmacılardan biri olan Peter Lockey eğitimde kukla kullanımının önemini anlattı, örnekler verdi. Birkaç kutu ve valizden çıkardığı türlü el kuklaları parmak boyundan, bir küçük çocuk boyuna kadar değişiyordu. Aslında eğitmen olan Bay Lockley, eğitimleri sırasında sınıf içinde sıkça kuklalar kullanırmış. "Nasıl yani?" dedirttiren bu konu derinleştikçe çok anlamlı ve eğlenceli bir hal aldı.

Daha konuşmasının başında önemle üzerinde durduğu bir ayrıntı çocukların kuklaları her zaman "canlı" görmeleri gerektiği idi. Önünde bir valiz ile çalışmasının nedeni de buydu. Seyircinin görmeyeceği bir şekilde kuklayı eline geçiriyor ve hareketli bir şekilde konumlandırıyor. Nerdeyse dirseğine kadar eline geçirdiği köpek kuklasını diğer kolu ile kucaklarken, bir parmağına geçen minik fare kuklasını iki avcunun içinde saklıyordu. Bazı kuklalar ağız hareketi gerektiriyor. Bazıları sessizce etrafa bakarken, diğerleri içlerinde bulunan pompalar sayesinde öten sesler çıkartabiliyor.

Beni çok etkileyen bu sunumdan aldığım, orjinali web sitelerinden de bulunabileceği, notları tercüme ederek paylaşmak istedim.

• Bir kukla, tüm müfredatta uyarlanabilecek, önemli roller oyna yabilir. Öğrenim zorluğu yaşayan veya özel eğitim ihtiyacı duyan çocuklar bir kuklanın derse getireceği yeni boyuttan çok yararlanacaklardır.
• Çocukların kuklanın yaptığı hataları düzeltmesine imkan tanıyın. Bir toplama veya heceleme hatasını düzeltebildikleri zaman, üzerlerindeki baskı azalacak, çocukların öğrenmek için ihtiyacı olan alan açılacaktır.
• Utangaç veya çekingen çocuk kendisine "ilgi" gösteren bir kukla ile büyüklere paylaşmadığı şeyleri konuşacaktır.

Teknik hakkında ipuçlar

• Bir el veya kolun, çıplak veya kukla ile, yapabileceği hareketleri araştırın. Kullanacağınız kuklaya göre hangi hareketlerin uygun olacağını düşünün. Bu çok bariz görünse de, inandırıcı kuklacılık için çok önemli bir unsurdur. Uzun diyalog ve hareketlerden kaçının. Etkin d avranış biçimi veya destekleyici eşyaların kullanımı kelimelerden daha güçlü olacaktır.
• Büyük bir kuklayı örneğin hikaye zamanında kullanarak, kitabın dramatik etkisini arttırabilirsiniz. Kuklanın dizinizde oturmasına izin verin. Sizin en iyi dinleyiciniz olablir. Hikayenin önemli noktalarına tepki verebilir, sayfaları çevirmenize yardımcı olabilir.
• Bir kukla haftalık "misafiriniz" olabilir ve çocuğa son görüşmelerinden bu yana neler yaptığını anlatır. Güncel konunuz ile ilgili bir eşya getirip (sonbaharda kozalak gibi) çocukların incelemesine izin verebilir.
• Kuklanız ile kuracağınız göz teması çok önemlidir. Birbirimiz ile konuşurken gözlerimize bakarız. Kuklanız ile konuşurken de bunu yapmalısınız.
• Çocukların dikkatini çekebilmek için profesyonel kuklacı veya vantrilok olmanıza hiç gerek yok. Ağız hareketleri yapabilen bir kukla kullanıyorsanız çocuklar dudaklarınızı değil, onu takip edeceklerdir. Onlar kuklanın canlı olmasını isterler, eğer siz onu konuşturduğunuzu saklamazsanız, çocuklar da bu gerçeği öne çıkartmak için bir neden aramayacaklardır.
• Bir ayna karşısında çalışın. Kuklanıza aşina olun, sizinle TV seyretmesine izin verin…
• Kuklanın illa konuşmasına gerek yoktur. "Üzgünüm kurbağnın sesi kısılmış" veya "Ejderha çok çekingen sadece bana fısıldayacak" şeklinde bir açıklama yapın. Artık sadece hareketlerine odaklanmakta serbestsinizdir.

Kuklayı nasıl kullanabiliriz

• Çocuğun kuklayı İlk ortaya çıktığından "evine" dönene kadar hep canlı gördüğünden emin olun.
• Göz teması çok önemli

1. Kukla bir çocuktan diğerine baksın - kukla neyden bahsettiğini biliyor.
2. Hızlı ileri geri bakış endişe ifade eder.
3. Hızla iki kez ileri geri bakış şaşkınlığı ifade eder.
4. Hiç göz teması kurmamak da çok yardımcı olur - eğer kuklanın adını kullanarak bir soru sorduğunuzda kendisi tavana veya başka bir yere bakıyorsa, sizi görmezden gelmeye çalıştığı aşikardır.
5. Ters yöne bakan sabit gözler ve kafa kızgın olduğunu, red ettiğini gösterir.
6. Size ve başka yöne yavaş hareketlerle bakacak olduğunda utandığını veya darıldığını anlatır.
7. Başının düşmesi üzüntüyü, yavaş hareketleri ise depresyon veya uykusunun geldiğini gösterir
8. İnat ettiğinde başını dik yukarı kaldırır.
9. Yana yatan baş kızgınlık veya kafa karışıklığını ifade eder.
10. Kuklanız çocuklara bakar ise onlar da ona bakacaklardır.

Kuklanızın ağız hareketlerini, konuşmanız ile doğru senkronize etmeniz inandırıcılığını arttıracaktır. Kuklanızı hep, ancak kendinizi rahat hissettiğinizde kullanın. Keyfini çıkartın!

Daha geçen hafta ortasından geri sayıma başladım. Cumartesiyi iple çektim, Pazar oldu, Pazartesi geçti derken, artık umudumu yitirmiştim. Bu ay Devletşah vaz geçti herhalde onbinlerce indirilen dergisini yayınlamaktan. Acaba yazımı mı beğenmedi… ??!?

Dedim ya kendimi meşgul ediyorum; tüm öğleden evvelimi işlerim nedeniyle sokaklarda geçirdikten sonra eve geldiğimde müjdeli haber beni bekliyordu. Yemek.Name ‘nin yeni sayısı çıkmıştı…

Bilen bilmeyene, duyan duymayana söylesin… ben öyle yapıyorum.

İnternette gördüğüm bir resim bana bu şirin aydınlatma unsuru ilhamını verdi… Yurtdışında (biraz bize de sıçramış durumda) Halloween yani Cadılar Bayramı kutlanırken kullandıkları korkutucu süslemeler hiç tarzım olmasa da, içtiğimiz hazır ayran şişesini değerlendirmek için harika bir fikir olduğunu düşündüm. Sonbaharda, saatler de ileri alınıp erkenden gün kararınca, etrafı böylesi ışıklar ile aydınlatmak çok hoşuma gidiyor.

Nerdeyse tarif gerektirmeyecek kadar basit olan bu çalışma için boş ayran şişesi, silinmez gazlı kalem, makas ve çay mumuna ihtiyacınız var. Şişenin herhangi bir yüzüne göz ve ağız çizip, tam arkasına yaklaşık 10×10 cm’lik bir delik açın. Şişenin kapağını açmayı ihmal etmeyin. Her ne kadar küçük çay mumları güvenle yanıyorsa da şişeyi koyacağınız yerde yanıcı malzemelerin olmamasına dikkat edin.

Papatyam heycan ile boşalacak bir sonraki şişeyi bekliyor… Bana yaptığınız hayaletlerin resimlerini gönderin burada küçük bir hayalet kasabası oluşturalım.

Bazılarımız bu konuda kendince önlemler alıyordur:

• bezi hemen bir küçük poşete paketleyerek çöpe atar
• şanslı olanlar evin dışında bulunan bir çöp kutusu kullanır
• bezleri vakum ile paketleyen bir çöp kutusuna yatırım yapmıştır

Ancak düşünülmesi gereken önemli bir ayrıntı bir naylon poşetin ekolojik sistemimizde yok olması için gereken sürenin 400 yıl olduğudur, hele içinde bir de kirli bir bez var ise oluşan bakteri ve/ya zararlı gazı düşünemiyorum bile.

Sanmayın ki ben naylon poşet kullanmıyorum. Elbette kullanılması kaçınılmaz ancak kendimce tasarruf etmenin yollarını denemekten vazgeçmiyorum da.

Kahve çekirdeği parfüm veya şarap denerken tat ve kokuyu etkisiz kılma özelliği ile profesyonellerce vazgeçilmez bir araçtır.

Bezler için kullandığınız çöp kovasının tabanına dökeceğiniz çekirdekler biriken kirli bezlerin kokusunu dengeleyecek - eko sistemimize ve burnunuza ise bir nebze daha az yüklenilecektir.

Kahveyi hemen her çöp boşaltırken atmayın sakın - etkisi geçene kadar kullanmaya devam edin! Günde kaç naylon poşet kullandığınızı hesaplar onu 400 ile çarparsanız - çocuğunuzdan emanet kullandığımız bu dünya için yapılacak küçük bir katkı olacağına hemfikir olacağınızdan eminim.

Keşke Paprika bez kullanırken biri bana bu ip ucunu verseydi.

Konu ile yakından ilgilenmeyen bir kişinin ilk anda yürüteceği fikirler şöyle olabilir:

• daha doğru dürüst Türkçe konuşmuyor, ikinci dil nerden çıktı
• konuşmasını geciktireceksin
• çocuğun aklı karışacak
• havan kime?
• Türkiyede Türkçe konuşulur
• yaşı gelince öğrensin

Kendi kızımı çok dilli yetiştirmeye karar verdiğim aşamada bana en yakın çevremden bile benzeri eleştiriler gelmişti. O zaman danıştığım Dr. Dalya Benbasa bir çocuğun iki veya daha çok dil nedeniyle konuşmasının gecikmeyeceğini, iki becerinin beyinin farklı loblarında işlendiğini açıkladı. Ayrıca bir çocuğun en verimli öğrenme çağının 0-7 yaş arası olduğu da bilinmektedir. 12. yaşına kadar bir çocuk 5 dile kadar aksansız öğrenme kabiliyetine sahiptir.

Bu gerçeklerin dışında kalan önyargılara kulak asıp asmamak ise tamamiyle ebeveyne kalmıştır.

Rinkeby Dil Araştırmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan "İki veya daha çok dil - Çok dilli ailelere tavsiyeler" adlı broşürden yola çıkılarak düzenlenmiş bir kılavuzdan seçtiklerim:

İki Dillilik - Değerli bir Kaynak

Bütün çocuklar iki veya daha çok dili aynı anda öğrenebilirler, ancak genel olarak iki dili aynı derecede iyi öğrenmek mümkün değildir. Çocukların her iki dili tatminkar bir şekilde geliştirebilmeleri için, ev, çocuk yuvası, ve okulun etkin bir şekilde yardım etmesi gerekir. Çocuğun çevresindeki yetişkinlerin anadilin gelişimini özendirmeleri ve desteklemeleri önemlidir. Anadili günlük ortamlarda kullanarak, anne-babalar ve öğretmenler çocuklara iki dilliliğin doğal olduğunu gösterirler. Böylece iki dilli olan kişi, dil ve kültür zenginliğinin değerini daha kolay anlayabilir.

Çocuk iki veya daha çok dili aynı anda öğrenebilir mi?

Evet, ancak farklı dilleri farklı bağlamlarda kullandığımız için, iki dilli çocukların değişik konu ve durumlara bir dilde diğer bir dilden daha iyi hakim olmaları doğaldır. Çocuk, örneğin, çocuk yuvasında olup biteni İngilizce daha iyi anlayabilir, ama aile ve evle ilgili durum ve olgular hakkında konuşacağı zaman anadilini kullanmayı tercih eder.

Çocuğum ile hangi dilde konuşmalıyım?

Ebeveynlerin çocukla kendi anadilini konuşması tavsiye edilir. Diğer bir deyişle: bir kişi = bir dil. Böylece, çocuk için, bir dilin anneyle, diğerinin babayla bağlantısını kurmaya alışmak daha kolay olur. Bütün aile toplandığında kişi duruma en uygun olan dili kullanabilir. Anne-babalar çocuklarının iki dilli olmalarını arzu ediyorlarsa, çocukların lisanını geliştirmelerine özellikle destek olmaları önemlidir.

Çocuğumun dillerini birbirine karıştırmasının bir sakıncası var mıdır?

Genelde hayır. Küçük çocukların cümle kurarken değişik dillerden kelimeleri karıştırarak kullanmaları tamamen normaldir. Bu henüz değişik dilleri birbirinden ayırt etmeyi öğrenmedikleri veya dillerden birinde kelime hazinelerinin zayıf olduğu anlamına gelebilir.

Çocukların iki dilli diğer bir kişi ile konuşurken, iki dil arasında gidip gelmeleri normaldir. Bir çok tek dilli, dilin bu şekilde kullanılmasını anlamakta veya kabul etmekte zorluk çekebilir ve dilleri "karıştırmanın" iyi olmadığını düşünebilir. Bilimsel araştırmalar, diller arasında niteliklideğiştirme yapabilmenin yüksek dil becerisi gerektirdiğini ve bunun iki dilli konuşmalarda doğal ve işlevsel olduğunu göstermektedir.

Çocuğumun dil gelişimini desteklemek için ne yapabilirim?

İki dilli çocukların lisan gelişiminde hareket noktası, çocuk yuvası, okul ve anne-babalar arasında iyi bir işbirliğidir. Yabancı dil eğitim veren çocuk yuvası ve okulun lisan gelişiminde büyük sorumluluğu vardır, anca çocukların anne-babaları önemli bir rol oynar.

Diğer şeylerin yanısıra ebeveynler, çok iyi lisan konuşmasalar bile, okulda yapılan dil çalışmalarına destek verebilirler. Çocuklara futbol, koro, dans, kültür gibi boş zaman değerlendirme faaliyetleri dil ve sosyal gelişim için uygun ortamlar yaratabilir.

Hedefkitle: Çocukların gözü ile

Var mı başka bir oyuncak hayal edebileceğiniz her renkte üretilen, çeşit çeşit ebadlarda, hepsi birbirine uygulanabilir, sonsuz kombinasyon olasılığı olan… 4-5 parçadan oluşturabileceği mini uçaktan, binlerce parçadan oluşturulabilinir Boğaz Köprüsünün replikasyonuna kadar… Her eline aldığında yaratabileceği yeni bir “şey”.

Anne

Çocuğum başına oturduğunda en az 1 saat kadar meşgul. Sadece sessizliğe bürünmüyor, yaratıyor. Beyninde milyonlarca minik şimşekler çakıyor: hayal ediyor, düşünüyor, belki geleceğin gökdelenini kurguluyor. Arada bir - iki minik parça kaybolsa da önemli değil, bütünü bozmuyor… harika şeylerin yaratılmasına hiç engel olmuyor. Tamamlanmaya ihtiyaç duymayan, çoğaldıkça daha da çok mutluluk veren oyuncak.

Baba

Kenara çekil ben de oynayacağım!

Legonun dünya çapında düzenlediği bir organizasyonun sonuncu Türkiye ayağını ziyaret ettik. Aslında çeşitli şehirlerde yapılan yarışma birincileri, 06.09.2008 tarihinde İstanbulda bir AVMde birbirlerine karşı yarışmış, Türkiye birincisi belirlenmiş. Bursa’dan katılan Sarp Sümer yaptığı Yardımcı Santral ile 10 çocuğun arasından sıyrılarak, Ekim ayında Danimarka Legoland’a gitmeye hak kazandı.

Bir yetkili ile yaptığım görüşmede jürinin kimlerden oluştuğunu sordum… Mimar, endüstriyel tasarımcı ve pedagog gibi mesleklerden oluşan kalabalık ve önemli bir grubun olduğunu öğrendiğimde bu organizasyonun ciddiyeti gözümde daha da arttı.

Bu yarışmaya kızlardan fazla ilgi gösterilmediği beni şaşırttı. Lego gibi  yaratıcılığı teşvik eden bir oyuncak neden erkeklere mal edilir ki? Biz mi kızlarımıza empoze edemiyoruz?

Yukarıda çektiğim fotoğrafların sadece bazılarını paylaştım yarışma birincisinin haricinde hiç biri özel bir nedenle seçilmiş değildir.

Üye olmanızın avantajlarından biri bize gelen etkinliklerden haberdar olmanız ve aramızdaki iletişimin çok yönlü genişliyor olması olacaktır.

Ayrıca beğendiğiniz konuları sizi tanıyanlar ile paylaşmanın en kolay yollarından biri…