Efsane: Bebeğinizin herşeyi yapmasına yardım ederseniz, kendine asla güvenmeyecektir.

Gerçek: Ufaklığınıza koltuğun altına kaçmış oyuncağını almasında veya yemeğini yerken kaşığını doldurmasına biraz destek vermek ile bunları onun yerine yapmak arasında dağlar kadar fark var. Uykuya geçmeyi örnek alalım: Bir süre zarfında kendi kendini sakinleştirip uykuya dalacağını öğrenecektir, bu süre zarfında onu pışpışlar, elini tutar veya başka bir yöntem ile uykuya geçmesinde yardımcı olursanız korkak bir pısırık olmayacaktır.
Yatma vaktinde elbette onu beşiğine atıp, üzerine kapıyı kapatıp yarım saat ağlamasına izin vermek istemezsiniz. Ona yalnız uykuya dalması için 4. ay itibariyle adım adım yardımcı olun: Sırtını sıvazlamak veya elini tutmak ile başlayın. Bir kaç gün veya hafta sonra (her çocuk ve ebeveyn için farklı) bebeğinizi kısa aralıklarla (bir dakika) yalnız bırakın. Aralıkları git gide açarken ağladığı zamanlarda tekrar yanına dönün.
Benzeri bir yaklaşımı bebeğiniz için yeni her tür beceri ile kullanabilirsiniz. Bebeğinizi yaşına göre  zor olanı başardığında özgüveni artacaktır.

Efsane: Bebeğin özgüvenine anlamayacağı şeyler söyleyerek zarar veremezsiniz, nasılsa daha bir bebek.

Gerçek: Bebekler kelimeleri belki anlayamazlar ama yüzünüzdeki ifade onaylamıyorsa veya ses tonunuz herhangi bir şekilde alaycı ise bunu fark edeceklerdir.  Herşeye gereksiz tezahürat etmenize gerek yokken (“bu ne harika bir k**a” gibi), yine de ona saygı ve şevk ile yaklaşmakta fayda var. Bebeğinizin yemek zamanını fırsat bilip telefonda muhabbet edeceğinize, onunla sohbet etme fırsatını kaçırmayın. Bebeğiniz yeni bir beceri geliştirdiğinde (dönmek, başbaş yapmak gibi) tezahürat edip ona sarılın. Ona bu gelişimlerine ne kadar sevindiğinizi gösterirseniz o vereceğiniz mesaj o kadar kuvvetli olacaktır. Çocuğunuzun yaptıkları sizin için önemli!

Paprika 10 aylıktı 5 yaşında Golden Retriever köpeğimizin kulağından yakalıyor, benim bulunmadığım odaları keşfe çıkıyor, tanımadığı kişilerle kolaylıkla iletişim sağlıyordu. Daha ileri ay ve yaşlarda kalabalığın içinde göze batmaktan hiç çekinmediği zamanlar oldu. (Bir Cumartesi günü Istiklal Caddesinde başında melek tacı ile gezmek gibi) Bazı bebekleri doğuştan özgüvenleri daha yüksektir ama uzmanlar ebeveynlerin ilk günden itibaren bunu desteklemeleri gerektiğini söylüyorlar.
Bu çabanıza destek olacak bazı yön göstericiler:

Efsane: Yenidoğanı her ağladığında kucağına alırsan pısırık olur…

Gerçek: Küçük çocuk ihtiyaç duyduğunu hemen alırsa – kucak, biberon, meme, temiz bez – belli ölçüde düzen duygusu kazanıyor ki bu özgüvenin temelini teşkil eder. Ayrıca bebeğiniz size güvenle bağlanır. Güvenle bağlı çocukların yuva ve anaokulunda daha rahat hareket ettikleri gözlemlenmiştir.
Ağlayan bebeğinize anında yetişemediğiniz için (örneğin saçınız şampuanlı olduğu için) kötü bir anne de sayılmazsınız. Ancak 6 aylık bir bebeği bir iki dakikadan fazla bekletmemeli.

Efsane: Özgüveni yüksek bir bebek yetiştirmek için istediği herşeyi vermeli.

Gerçek: Sınırlar koymak bebeğin özgüvenini yitirmez, aksine sınırları belirgin çizilmiş çocuklar kendilerini daha güvende hissederler. “Annem, babam beni koruyor” diye düşünürler ki bu da kendine olan güvenini arttırır. Piriz kapağı, dolap kilitleri veya merdiven önüne konulan kapılar gibi bazı sınırlandırmalar bebeğinizin güvenliği için mutlak. En yeni dekorasyon derginizi yırtmasına izin vermemek ise kendi aklınızın güvenliği için önemli. Kendinize ve çocuğunuza iyilik olsun diye onun keşfedeceği bir yere eski dergiler, plastik kaplar yerleştirin. İstediği gibi boşaltsın, doldursun. Sehpanızı yasını tutacağınız değerli eşyalardan arındırın.

Eğer bebeğiniz koyduğunuz sınırları zorluyor ise yaşına uygun, tutarlı önlemler alın. Örneğin oğlunuz tüm gücü ile minik kediye dalmışsa, uzmanlar kısa ve net bir uyarı vermenizi (acıtmak yok gibi), onu kediden uzaklaştırıp bir oyuncak ile dikkatini dağıtmanızı öneriyorlar.  Aynı şeyi 18 aylıkken yaparsa açıklayın ve kısa süre odadan uzaklaştırın (time out). Fiziksel cezalandırma kesinlikle kabul edilemez; bebeğinizin özgüvenine zarar vereceği gibi, kendisini sevilmiyor muş gibi de hissettirecektir.

devamı gelecek…

Paprika 18 aylıkken evimin çevresinde gidebileceği yuvaları araştırmaya başlamıştım. Benim için önemli özellikleri evime yakın, aydınlık, güzel bir bahçesi, öğle uykusuna yatırıyor olması, 12 ay devam ediyor olmasıydı…

Yakın çevremde bir çok 3 ila 300 arasında fiyat aralıkları olan yuvaya dönüştürülmüş villa var. Çeşitli ebadlarda bahçeleri olan, öğlen yatıran, akşam 6-7′ye kadar tutan, webcam’den seyrettiren, yeni kurulmuş, onyıllardır bu işi yapan, sosyetik, mütevazi… siz sayın, ben var diyeyim!

Ama hiç biri kapıdan içeri adım attığımda beni veya kızımı tam anlamda oraya aitmiş gibi hissettirmiyordu.

Arayıp da bulamadığımın ne olduğundan da emin olamadan yuva ziyaretlerimize devam ediyorduk. Ta ki içlerinden biri: “kızım böyle bir yere ait” düşüncesini aklımdan geçirene kadar.

Paprikanın gitmesine karar verdiğimiz kurumun beni cezbeden özelliklerinden bazıları:

• Daha okula yaklaşırken bir “çocuk dünyasına” geldiğinizi fark ediyorsunuz
• Kapıdan içeri girdiğinizde boyları daha belinize yetişmeyen küçük insanların yaşam alanında “misafir”siniz.
• Bahçede bi kaydırak bi de kumhavuzu yok: tırmanmak, zıplamak, denge sağlamak, saklanmak, keşfetmek, yaratmak, miş gibi oyunları oynamak, bisiklete binmek için sayısızca fırsatlar yaratılmış.
• Yaklaşık 5 metre aralıkla eğitmenler gözlemliyor aynı zamanda çocukların oyunlarına da katılıyorlar
• Her yer çocukların yarattığı projeler ile donatılmış.
• Konuştuğum sadece Müdür değil, her Öğretmen, Asistan ne yaptığı konusunda çok bilgili, yön gösterici ve samimi
• Etrafta gördüğünüz çocuklar mutlu, özgüveni yüksek, becerilerini kullanmaya teşvik edilen bireyler

Gel gör ki önceliklerimin büyük bir kısmı karşılanmıyordu

• 2-3 yaş grubu 9-12:30 arası gidebiliyordu
• Öğle uykusu yok
• Ağustos ayı kapattıkları yetmiyormuş gibi, Temmuz ayında ek ücret karşılığı yaz okulu düzenliyorlar, ayrıca 8 haftada 1 hafta tatil yapıyorlar

Gittiğim yuvalar arasında ilk ziyaretim olan bu okuldan sonra hiç biri benim beklentimi karşılayamadı. Anlatmaya çalıştığım:

• Çocuğunuzu yuvaya göndermeden bulmak istediğiniz okulun ne gibi özellikleri olması gerektiğine karar verin.
• En az 6 ay kadar evvel araştırmaya başlayın, çok yuvaya gidin, çocuğunuz ile gidin (bir çok örnek arasında favorinizi belirlemek kolaylaşacaktır)
• Okulu gün içinde aktifken ziyaret edin. (Sizi davet edecekleri yıl sonu gösterisi gibi organizasyonlar gerçek bir örnek olmaz)
• Yuvanın her köşesini gezin, siz orada tüm gününüzü geçirmek istermiydiniz?
• Sadece Müdür ile değil, birçok kişi ile konuşun, potansiyel eğitmenler ile tanışın.
• Eğitmenlerin ne süre ile o kurumda çalıştığını sorun (her yıl, birkaç ayda bir değişen eğitmen istemezsiniz)
• Acil durumlarda prosedürün ne olduğunu öğrenin
• Yuvayı yuva yapan özellikler duvara asılmış çizgi karakter resimleri ve oyuncaklar değil… Ortam sıcak ve davetkar mı?
• En yeni oyuncaklar olmasın - oynanmış olsunlar… ama temiz ve belirgin gruplara ayrılmış: kitap köşesi, blok - yapı köşesi, yaratıcı - boya köşesi, serbest oyun köşesi gibi
• Hayalinizdeki yuvayı bulduğunuzda ilk yaptığınız beklenti listeniz ile karşılaştırıp, nelerden feragat edebileceğinizi bir daha gözden geçirin

Çocuğunuz ve sizin için ilk yaşlarında büyük önem taşıyacak bu arayışınızda başarılar dilerim!

Elbette spiral kaydıraklar ve tırmanma kuleleri çok eğlencelidir, ama çocuğunuza en “iyi antrenmanı” sağlayamazlar. Yapılan bir araştırmada top, hulahup (çember) ve atlama ipi gibi taşınabilir oyuncaklarla oynayan çocuklar sabit parklarda oynayan çocuklardan daha aktif oluyorlarmış. Sabit parklar tırmanma gibi  bazı kaba motorları geliştiriyor, ancak çocuk ip veya top ile daha çok oynayarak enerji harcıyor.

Belki bir sonraki park ziyaretinizde bir de top alırsınız yanınıza?

Bu bir varsayım değil, herhangi bir yerde okunan istatistik de değil… xx km hızla çarpışan iki araca ne olur sorusu hiç değil!

Düpedüz gerçek yaşanmış hayat tecrübesi.

Geçen hafta Paprikanın okul arkadaşı ve annesi bizi yazlıklarına davet etmişlerdi. Havaalanında bizi karşılayan anne tek başına gelmişti, böylece kızım arka orta koltuğa oturdu. Artık eşimin otomotiv sektöründe olduğundan mı, benim bazı kuralları mutlak suretle uygulamamdan mı bilinemez: araca biner binmez herkes emniyet kemerini takmak zorundadır.

Benimle aynı araca binenler de takmalıdır, takarlar da…

Allahtan! Çevreyolu denilebilir bir ana caddede ilerlerken arabayı kullanan arkadaşımı yaklaşan kavşakda gördüğüm hiç durmaya niyeti olmayan bir araç konusunda uyardım. Arkadaşım durumu fark etti, mümkün olan en sağa kaçtı. İkimiz de gardımızı aldık. Çok sert bir darbe ile diğer araç arabamızın şöför yanı ve arkasındaki kapıya denk gelecek şekilde vurdu. Aracımız olduğu gibi refüje gitti ve sekdi…

Herşey bittiğinde ikimiz de aynı anda arkaya dönüp, Paprikayı kontrol ettik. Kızım kocaman gözlerle: “Nooldu?” diye sordu. Hiç birşeyi yoktu. Ortada oturması başını çarpmasını önlemiş, doğru takılmış emniyet kemeri (20kg ve oto koltuksuz bile) onun araba içinde savrulmasına, camdan fırlamasına engel olmuştu.

Belki o an değil ama üzerinden gün geçtikçe ne kadar büyük bir tehlike atlattığımızı fark ettik.

İşte size kaza anında ve hemen sonrasında yardımcı olabilecek bazı ipuçları:

• Emniyet Kemeri şart!
• Aracınızın ilk yardım çantasının nerde olduğundan emin olun
• Aracınızın ilk yardım çantasında neler olduğunu bilin
• Kaza, patlak lastik gibi trafiği engelleyecek bir durumda Dikkat Üçgenini kurun (araçtan bir kaç metre uzakta, bu size arada güvenli bir alan sağlayacaktır)
• Herkesin sağlığından emin olunca çocuk ve/ya yaşlıları araçtan çıkarıp, güvenli bir yere oturtun
• Kaza yerinin, aracın, karşı aracın fotoğraflarını çekin (her cep telefonunun kamerası var artık)
• Karşı taraf ile kavgaya girişmeyin (faydası yok)
• Size evden/ofisten sigortanız ile irtibat konusunda yardımcı olabilecek birilerini arayın

Anne olarak hayatımı kolaylaştıracak fikirlere her daim açığımdır. Okuduğum bir öneriyi sizinle paylaşmak istiyorum, henüz kendim için yararlı bulup bulmadığıma karar veremedim…

Kendi kendine giyinme becerisini kazanan çocuklar kısa zaman içerisinde de kendi zevklerini de oluşturuyorlar. Ayrıca anne ve babalarından da gördükleri üzere giydiklerini ayna karşısında incelemeyi öğreniyor ve seviyorlar. Bazı çocuklar da gün içerisinde defileler düzenlemeye, çeşitli alt ve üstleri karıştırmaya bayılır…

Bir yanda gözünüzde oluşan sevinç gözyaşları, diğer yanda aklınızdan geçen: “dolap ve çekmeceleri yine toparlamam gerekecek”

Bir anne minik prensesin çekmecesinde bulunan bazı eşyaları rulo haline getirip, renkli saç lastikleri ile tutturarak bu sorununa çözüm getirmiş. Çocuğunun giyinme, deneme hevesini kırmamak için ise ayrıca bir sepette temiz ama bağlanmamış kıyafetler ulaşılabilir durumda. Aynı yöntem ile çocuğun bir kaç günlük giyeceklerini gruplamak amaçlı da kullanılabilir.

Miniğimin böyle bir alışkanlığı (henüz) olmadığından benim uygulayacağım bir yöntem değil… Bana sizin tecrübelerinizi yazar mısınız?

Ev kalabalıklaştıkca işler başımızı aşar. Çoğumuzun haftalık yardımcıları vardır ama günlük işler yine de birikir. Peki yaşca büyüyen çocuklardan destek almanın vakti ne zaman gelir, onlara ne gibi görevler verilebilir - daha önemlisi geleceklerinde bu tür işleri olağan bir şekilde yapmaları nasıl öğretilir ve teşvik edilir?

Akıllıca görev dağılımı
Çocukların hayatına ev ile ilgli bazı görevleri dahil edeceğinize karar verdiğinizde, onların fiziksel olarak da neler yapabileceğini göz önünde bulundurmalısınız. Farklı yaşlarda çocuklara farklı görevler dağıtabilirsiniz.

• Üç ve beş yaş aralığında çocuklar kendi yataklarını yapabilir, oyuncaklarını kaldırabilir, evcil hayvana yemek verebilir ve toz alabilirler.
• Altı ve sekiz yaşları arasında çocuklar ise sofra kurmakta, alışverişi yerleştirmekte, çamaşır katlamakta ve çöpleri kaldırmakta yardımcı olabilirler.
• Dokuz ila oniki yaş arasında çocuklar ise araba yıkayabilir, bulaşık makinesini doldurabilir, elektrik süpürgesi ve bahçeniz var ise çimler ile ilgili işler yapabilirler.
• Daha büyük gençler artık çamaşırları yıkayabilir, yemekler pişirebilir ve banyoyu temizleyebilirler…

Gerçekci olun
Çocuklara ilk görevlerini verdiğinizde beklentiniz çok yüksek olmamalı. Üç yaşındaki minik yüreğin 5 yıldızlı otel kalitesinde yatak köşeleri katlamasını beklemek imkansız. Bunun yerine verdiği emek ve çabaya dikkat etmeli ve onu bunun için takdir etmelisiniz.

Banyo ile başlayalım
Böylesi güvenli bir görev çocuğunuza önemli olduğunu ve ev ile ilgili  yardım etmenin sorumluluğunu hissettirecektir. En küçük çocuğunuzdan, siz genel temizlik yaparken, kirli havluları toparlamasını veya kurutmadan çıkan temiz havluları katlamasını rica edin.

Gençleri banyoyu genelde temiz tutmaya teşvik edin. Özellikle tezgah çok sık makyaj malzemesi, diş macunu veya benzeri dökülüp saçılan şeyler ile kirlenebiliyor. Hızlı temizlik için dezenfektan ıslak bezleri kolay erişebileceği bir yerde tutmanız, işin gözlerinde büyümesine engel olacak, günlük alışkanlık haline getirmesinde kolaylık sağlayacaktır.

Ödüllendirme
Ev işlerinde yardım etmenin bir karşılığı olmalı tabiiki. Sanırım her yaşta çocuk için yapılan her görev karşılığı bir yıldız tablosu yapmak mümkün olacaktır. Bir kaç yıldızda bir (kişisel tercihim 6 - 10 arası) toplamının karşılığında bir ödül vermeniz uygundur. Ödüllendirme daha çok iş yapmak için motivasyon aracı olur.
Dikkat edin: yapılan işler karşılığında para vermeye başladığınızda çocuğunuzun en ufak işe bile fiyat biçmesi muhtemeldir. Bir pantolon katladığı için veya masayı topladığı için sizden “ödülünü” isteyebilir… bu gibi tuzaklara düşmeyin.

İlginç olsun
Hayattaki herşey gibi ev işleri de sıkıcı olmaya başlar. Çocuğunuz bir işi uzmanlıkla yapmaya başladığında, yaşına uygun yeni bir görev daha verin ve ona odaklanın. Değişikliği canlı tutmak için yeni bir tablo daha hazırlayarak haftalık döngüler yapabilirsiniz.
Tabiki çocuğunuzun ilgi alanı da size ev işleri seçimi konusunda da yardımcı olacaktır. Paprika örneğin sofra kurmaya bayılıyor. Misafir geleceği zaman söylemem gereken sihirli sözler: “Bana yardım eder misin?”

Aile Etkinliği
Ev işi sadece sıkıcı yapılması gereken bir görev olmak zorunda değil. Çocuğunuzun ilgi ve isteğini sevdiğiniz bir müziği açarak veya senin görmediğin birşey görüyorum oynayarak arttırabilirsiniz. En fazla legoyu kim toplayacak?

Özetle ve önemli olan çocuklarınızın iyi vakit geçirirken ailenin verimli bir bireyi olarak hissetmeleridir. E bu arada kendinize de fayda sağlamanızın ne zararı olabilir ki?

Beni tanıyan, yazılarımı takip eden bilir… bir çocuğun TV ve bilgisayarın karşısında işi yoktur… günde yaşı x 10 dakika fazlasıyla bu tür ölü aktiviteye ayrılmış zamandır.

Yinede çocuklar için geliştirilen teknolojilerden uzak kalmamaya, onlardan yararlanabilir miyim diye test etmeye çalışıyorum…

Evimizde kullanılmasalar da oyun konsolları ve küçük yaşta çocuklara göre diye sınıflandırılan oyunlar mevcut… zamanlarını umutsuzca bekliyorlar. Gariptir ki 3 yaş ve üzeri olarak değerlendirilmiş bir çok çocuk oyunu sürekli okuma ve yüksek koordinasyon becerilerini gerektiriyor.

Oyun konsolların arasında favorim olan Nintendo Wii için bazı oyunlar alıp, çok azının ailecek keyfini çıkarabildik… geçen gün eşim elinde bu konsolun eklentisi olan Wii Fit’i getirince heycanla kurup “oynamaya” başladık.

İlla çocuğunuz ile TV karşısında oyun oynamak istiyorsanız, ailecek yapacağınız aktivitelerden biri de bu olsun diyorsanız Wii Fit‘i yürekten tavsiye edebilirim.

Önce boy, kilo, dengenizin ölçüldüğü bir testden geçip durum değerlendirilmesi yapılıyor. Oynayabileceğiniz çeşitli oyunlar sayesinde günlük bazda bedensel gücünüzü sınıyor ve güçlendiriyorsunuz. Babayı hulahup çevirirken, anneyi toplara kafa atarken veya çocuğunuzun iki gökdelenin arasında çekilmiş ipin üzerinde yürürken seyretmenin keyfi de cabası…

Kişisel antrenör ile koşuya çıkmak, yoga yapmak gerçek hayatta karşılayamayacağımız bir lüks.

Biz çok eğlendik ve tüm oyunların arasında bunu favorimiz olarak belirledik…

Okul öncesi yaşında bir çocuğa kalemi verdiğinizde muhtemelen minicik yumruğunu sıkarak yazı yazmayı kendine olduğundan çok daha zor hale getirecektir. Evde uygulayabileceğiniz bazı küçük aktiviteler hayatın bu önemli dönemeci için ön hazırlık olacaktır.

Soysun

Minik yüreğiniz küçük bir portakal, mandalina gibi meyveleri bol bol soysun: küçük birşeyi tutarken, parmak uçları ile çekmeyi öğrenecektir. Yazı yazmak için gerekli bu becerinin yanı sıra bir de tatlı, sulu meyve ile de ödüllenecek.

Mini Boya

Daha evvel başka şekilde değerlendirebileceğinizi yazdığım mum boyaların bazılarını bu amaçlı saklayın. Kırılmış küçük bir mum boyayı minik yumruğuna sıkıştıramayacağından, kalem gibi tutmak zorunda kalacaktır.

Damla Damla

Mutfakta oyalanmaca için iki küçük fincan ve bir damlalık işi görecektir… bir fincana koyacağınız az suyu diğerine damlalık ile aktarmasını görev olarak verin… Parmak gücünü ve koordinasyon arttıracaktır.

Ayrıca not etmeye değer bilgi:

- Kalem hakimiyeti ve kolay yazı yazma becerisi için ayrıca bol bol hamur oynamayı da önerebiliriz
- Kek tarifiniz un ve yağı eliniz ile birbirine yedirmeyi gerektiriyorsa, bunu da çok amaçlı bir oyun haline çevirebilirsiniz

çocuklaHayat’ın ayrıntılarını aralıksız ve arzu ettiğiniz yöntem ile takip edebilmek için feedburner’e tercihinizi belirtmeniz yeterli olacaktır.

—

RSS nedir? sorusuna yanıt verebilecek adresler:

• Wikipedi
• RSS nedir, nasıl kullanılır